Saray Camii

Kalecik ilçe merkezinde bulunan Cami’nin kitabesi olmayıp Şehsuvarzade Seyyid Mehmed Paşa’nın annesi Şerife Hatun tarafından 15. yüzyılda yaptırılmıştır. Kareye yakın dikdörtgen planlı, çatılı ve minareli bir yapı olan Cami’nin gövde duvarlarında kesme taş ve tuğla kullanılmıştır. Alçı mihrabı özgündür.

Kalender Veli Türbesi

Çubuk ilçesinin güneyinde ve Hacılar Deresi Vadisi’ndeki Sele köyünde Şah Kalender Veli adına yapılmış olan Kalender Veli Türbesi, sekizgen prizmal gövdeli ve üzeri kubbe ile örtülü kagir bir yapıdır. Kesme taş ve devşirme malzemeden yapılan türbeye giriş kuzey cepheden gerçekleşmektedir. Dıştan topuz çatı, sundurması kırma çatılı olan Türbe ve kuzeydeki ek yapılarda kaba yonu taşı kullanılmıştır

Peçenek Camii

Peçenek köyünde bulunan Cami, mimari üslubuna göre 15. yüzyıl tek kubbeli camileri tarzındadır. Kare planlı, üzeri kubbe ile örtülü Cami’nin önünde üç bölümlü ve kubbeli son cemaat yeri bulunmaktadır. Minare, Cami’nin kuzeybatı köşesinde yer almaktadır. Harimin üzerini örten kubbeye yerleştirilmiş olan delikli çömlekler, içeride akustik yaparak sesi yükseltmektedir. Cami’nin onarımı 2012 yılında yapılmıştır.

Leblebicioğlu Camii

Denizciler Caddesi’nde bulunan Cami, zamanın Ankara Müftüsü Mustafa Efendi adına oğulları tarafından 1713 yılında inşa edilmiştir. Boyuna dikdörtgen planlı Cami’nin son cemaat yerinde tuğla örgü görülmektedir. Harimin ahşap tavanı çıtalarla karelere bölünmüştür. Ortada sekizgen ve süslemeli bir rozet vardır. Ahşap mahfil ve tavan pervazlarında, ahşap minber aynalıklarında kalem işi süslemeler yer almaktadır.

İsfahani Mescidi

Bentderesi semtinde ve Tabakhane Camii’nin yanında bulunan İsfahani Mescidi, Şeyh El Hac Abdulkadir İsfahani b. Şeyh Yusuf tarafından 1428’de yaptırılmıştır. Dikdörtgen planlı, çatılı küçük bir kagir yapıdır. Ön cephede kesme taş ve tuğla, diğer cephelerde iri moloz taş kullanılmıştır. Mescidin harimi sade ve ahşap tavanlıdır.

Maltepe Camii

Maltepe semtinde bulunan Cami, 1954-1959 yılları arasında inşa edilmiş, mimarı Recai Akçay’dır. Klasik Osmanlı camilerine benzeyen kesme taştan yapılan Cami, tek kubbeli ve iki minarelidir. Kare planlı ibadet mekânı çok sayıda vitraylı pencere ile aydınlatılır. Kuzey cephede bulunan son cemaat yeri beş küçük kubbe ile örtülüdür. Harimde Kütahya çinileri kullanılmış ve pencere üstünde Fatiha Suresi altın varakla yazılmıştır. Kubbe kasnağında ve diğer kısımlarda klasik süsleme yapılmıştır.

Hallaç Mahmud Mescidi

Ulus’ta sebze hali civarında bulunan 15. yüzyıl yapısı olan mescid, 1545 yılında Ali oğlu Abdullah tarafından yeniden yapılmıştır. Mescid, kare planlı ve kubbeli kagir küçük bir yapıdır. Giriş kapısı üzerinde Arapça onarım kitabesi vardır. Alçı mihrabı özgündür. Evliya Çelebi’nin Hacı Bayram Veli’nin hocası olduğunu naklettiği Er Sultan’ın mezarı güney tarafa kaldırılmış, sonradan kapalı hâle getirilmiştir.

Kırmızı Ebe Türbesi

Kızılcahamam’a bağlı Taşlıca köyünde Kırmızı Ebe türbesi bulunmaktadır. Oğlu Oruç Gazi’nin türbesi de hemen yanındadır. Anlatılanlara göre Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubat, Başköy Kalesi’ni fethe giderken bu köye uğramış ve Kırmızı Ebe askerlere ayran ikram etmiştir. “Anadolu” adının bu olay sırasında yaşanan bir diyalog sonucu ortaya çıktığı bilinmektedir. Askerlerin kaplarını ayran doldurduğu taş oluk da Türbe yakınlarındadır.

Hacı Bayram Veli'nin Validesinin Türbesi

Yeşilöz Mahallesi, İrfan Baştuğ ve Hacı Bayram Veli caddeleri kavşağına yakın türbe, Kuzey Ankara Projesi çalışmaları sırasında yenilenmiş ve çevre düzenlemesi yapılmıştır. Osmanlı arşiv belgelerinde bu türbenin Hacı Bayram Veli’nin annesine ait olduğu ve Sultan II. Abdülhamid Han döneminde onarım gördüğü kayıtlıdır.

Enbiya Dede Türbesi

Anadolu erenlerinden Enbiya Dede adına inşa edilen Enbiya Dede Türbesi Şereflikoçhisar ilçesine bağlı Tuzla Mahallesi’ndedir. Kişi yörede Hacı Enbiya Dede olarak da bilinmektedir. Zaman içinde harap olan Türbe, aslına uygun şekilde yeniden inşa edilmiş ve Türbe’nin çevre düzenlemesi yapılmıştır.

Hacı Bayram Veli Camii ve Türbesi

Ulus’ta Augustus Tapınağı bitişiğinde yer alan Hacı Bayram Veli Cami, 1427–1428 yılları arasında Hacı Bayram Veli tarafından yaptırılmıştır. Uzunlamasına dikdörtgen planlı, taş kaideli, tuğla duvarlı, kiremit çatılı yapı, Selçuklu mimari stilinde inşa edilmiş, Mimar Sinan tarafından onarılmıştır. Türbesinin güneydoğu duvarında yükselen iki şerefeli minaresi kare planlı, taş kaideli ve silindirik tuğla gövdelidir. Alçı mihrabı yerden tavana kadar yükselir. İç duvarları, alt pencerelere kadar Kütahya çinileri ile süslenmiştir. Hacı Bayram Veli’nin türbesi, Cami’nin güney duvarına bitişik bir durumda yer alır.

Ayaş Ulu Camii

Ayaş Belediye Meydanı’nda yer alan Ulu Camii, Ayaş’ın en eski ve en büyük camisidir. Kitabesi mevcut olmayan cami mimarisine göre 15. yüzyıla tarihlendirilmektedir. Boyuna dikdörtgen planlı moloz taş ve ahşap hatıllı duvar örgüsüne sahip olan yapı, önceden toprak damlı iken sonradan kırma bir çatı ile alaturka kiremit ile örtülmüştür.