Mustafa Ayaz Vakfı Plastik Sanatlar Müzesi

Mustafa Ayaz’ın farklı dönemlerine ait eserlerinin sergilendiği müze yaklaşık olarak 5.000 metrekarelik kullanım alanına sahiptir. Binada müze katları dışında sanat galerisi, atölyeler, kütüphane, hediyelik eşya bölümü ve müze kafe bulunmaktadır. Yaşayan bir ressama ait en büyük müze olarak bilinen mekânda kurslar da düzenlenmektedir.

Ulus Cumhuriyet Anıtı

Heinrich Krippel tarafından yapılan ve Ulus Meydanı’nda yer alan Anıt, Kurtuluş Savaşı kahramanlarına Türk Ulusunun bir armağanı olarak 1927 yılında dikilmiştir. Heykelin ön cephesinde yer alan iki askerden biri eliyle arkadaşlarını savaşa çağırmakta diğeri de ufukları gözlemektedir. Heykel gövdesinin sağ yanındaki rölyefte Başkumandanlık Meydan Savaşı sırasında Atatürk ve silah arkadaşlarını gösteren, sol yanında ise Türk Ordusunu selamlayan istila ordusu betimlenmiştir

Cin Ali Müzesi

1968 yılında yayımlanmaya başlayan ve okumayı yeni öğrenen çocukların ilgisini çeken Cin Ali kitapları, yıllar boyunca eğitim alanında önemli bir yer edinmiştir. Cin Ali karakterinin yaratıcısı Rasim Kaygusuz’un ailesi tarafından kurulan vakfa bağlı olarak açılan Cin Ali Müzesi, bu karakterin tarihsel gelişimini ve eğitimdeki rolünü sergilemektedir. Müze yerleşkesinde Cin Ali temalı ürünlerin satışının yapıldığı ve ziyaretçilere dinlenme olanağı sunan Filli Bahçe de yer almaktadır.

Çubuk Şehir Müzesi

Mustafa Kemal Atatürk’ün 1933 yılında ilçeyi ziyaretinde misafir olarak konakladığı Bekirağalar Konağı, 2013 yılında restore edilmiştir. 2015 yılında ilk sergi salonu olarak açılan müze, 2016 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından “Çubuk Şehir Müzesi” olarak tescillenmiştir. Müzede, 1402 yılında Çubuk Ovası’nda meydana gelen Ankara Savaşı maketlerle sergilenmektedir. Ayrıca, 1990’lü yıllardaki yaşam; ilçe köylerinden toplanan etnografik eşyalar aracılığıyla anlatılmaktadır.

Güdül Kent Müzesi

Güdül Kent Müzesi, Güdül Kaymakamlığına ait bir proje kapsamında, Ankara Kalkınma Ajansının katkılarıyla faaliyete geçmiştir. Müzede Güdül tarihinin sosyal, ekonomik ve kültürel değerlerini yansıtan etnografik kültür varlıkları sergilenmektedir.

Saray Kervansarayı

16. yüzyılda yapıldığı tahmin edilen Kervansaray, tonoz örtülü üç mekâna sahiptir. Osmanlı Dönemi ulaşım güzergâhında bulunan Saray Kervansarayı’nda kazı çalışması yapılmadığı için yapı hakkında fazla bilgi bulunmamaktadır. Ayrıca Saray köyü yerleşmesinde geleneksel mimari konutları ve Antik Çağ’a ait yapı malzemelerini de görmek mümkündür.

Ankara Evleri

Kentin eski yerleşim bölgelerinde, özellikle de iç kale kısmında görülen konutlara Ankara evleri denmektedir. Sayılı örnekleri 17., 18. ve 19. yüzyıllardan kalmış olan Ankara evleri daha çok ahşap ve kerpiçle yapılmış, çoğunlukla iki katlı yapılardır. Alt avlusunda hizmetlilerin odaları, birinci katta ev sahibinin oturduğu odalar bulunur. Genellikle evin dışında ve bir yanı açık merdivenden, “seyregâh” ya da “seyrengâh” olarak adlandırılan sütunlu, dört bir yanı açık, üstü kapalı bir taraçaya çıkılır. Odalar sokağa seyregâh ve pencerelerle açılırlar. Konuk, toplantı ve yatak odaları ikinci katta yer alır. Evlerin tavanlarında, tavan göbeklerinde, kapılarda ve diğer bölümlerinde geometrik, rumi ve hatai motifli süslemeler görülür. Günümüzde bazı evler turistik amaçlı olarak kullanılmaktadır. Ankara evi örnekleri yoğun olarak Altındağ ilçesi Hamamönü semtinde bulunmaktadır. Ayaş, Nallıhan, Güdül ve Beypazarı’nda da geleneksel evler bulunmaktadır. Ayaş’ta, vadi tabanındaki çarşı alanının çevresinde ve kuzeyde vadi yamaçlarında organik bir dokuda yoğunlaşan Ayaş evleri mimari özellikleri açısından geleneksel Türk evlerinin tipik özelliklerini taşır. Genellikle iki katlı ve yarı kâgir, yarı ahşap olan evlerin zemin katında ahır, kiler ve büyük evlerde hizmetkâr odası gibi mekânlar bulunur. Asıl yaşama alanı olan üst katlarda sofa etrafına konumlanan iki veya üç odanın yanı sıra mutfak ve tuvalet-banyo gibi mekânlar bulunmaktadır. Bütün mekânların üstü ahşap tavanla örtülüdür. Dış cephede, cumba adı verilen çıkmalar ve ahşap kafesli pencereler görülür. Güdül ilçesinin kent merkezinde belirlenen kentsel sit alanında günümüze kadar ayakta kalabilen tarihî evler geleneksel Türk evlerinin özelliklerini taşımaktadır. Beypazarı ilçesinin dik yamaçlar ve vadilere kurulmuş olan eski kesimi, çarşı ve geleneksel konutlardan oluşan karakteristik dokusuyla, doğal peyzaj özellikleriyle tarihî ve görsel zenginliği olan bir yerleşim alanıdır. Beypazarı’nda 100 yıllık geçmişi olan evler, Osmanlı ve geleneksel Türk evlerinin tipik özelliklerini taşır. Cumbalı veya üstünde “kuşkana” olarak adlandırılan bir çatı katı olan iki veya üç katlı yapılardır. Temel duvarları taş, üst kısımları ahşaptan yapılmış olup, dıştan sıvalı evler kiremit çatıyla kapatılmıştır. Yapıların zemin katı hizmetkâr bölümü, kiler gibi mekânlardan oluşur. Üst katlarda dikdörtgen veya kare planlı sofa etrafında odalar, mutfak ve banyo yer alır.

Kurtuluş Savaşı Müzesi (I. TBMM Müzesi)

İttihat ve Terakki Fırkası’nın kulüp binası olarak düşünülen I. TBMM binasının projesi, Enver Paşa’nın emriyle Evkaf Mimarı Salim Bey tarafından çizilmiş ve proje yapım işi kolorduda görevli Askerî Mimar Hasip Bey’e verilmiştir. I. Ulusal Mimarlık Dönemi yapılarından olan bina 23 Nisan 1920-15 Ekim 1924 tarihleri arasında TBMM binası olarak kullanılmış, 1957 yılında müzeye dönüştürülmesine karar verilmiştir. Bina 23 Nisan 1961 tarihinde “Türkiye Büyük Millet Meclisi Müzesi” 23 Nisan 1981 tarihinde de “Kurtuluş Savaşı Müzesi” adıyla ziyarete açılmıştır. 2009 yılında, TBMM ile Kültür ve Turizm Bakanlığı arasında yapılan protokol çerçevesinde TBMM’ye devredilmiştir. Müze koleksiyonu içerisinde; Atatürk’e ve bazı milletvekillerine ait kişisel eşyalar, etnografik malzemeler, İstiklal Madalyaları, savaş araç-gereçleri, Teşkîlât-ı Esâsiyye Kanunu’na ait taslaklar, telefon ve mors yazıcı gibi iletişim araçları ile yağlıboya tablolar yer almaktadır.

Sebahattin Yıldız Müzesi

Müze koleksiyonunda, Eski Tunç Çağı’ndan Bizans Dönemi’ne kadar uzanan bir zaman dilimine ait arkeolojik eserlerin yanı sıra, Türk ve İslam kültürünü yansıtan çok sayıda etnografik eser yer almaktadır. Koleksiyonun en dikkat çekici parçaları arasında, Osmanlı padişahı II. Abdülhamid’e ait taht ve kişisel eşyalar bulunmaktadır.

Akköprü

Varlık Mahallesi’nde Ankara Çayı üzerinde yer alan Ankara’nın en eski köprüsüdür. 1222 yılında Selçuklu hükümdarı I. Alâeddin Keykubat döneminde Ankara Valisi Kızılbey tarafından Mimar Bedreddin’e yaptırılmıştır. Batı Anadolu’yu Ankara’ya bağlayan yol üzerinde kesme bazalt taşından inşa edilen köprü 7 sivri kemerden oluşmaktadır. Kemerlerin hepsi sivri formludur. Köprünün üstünde kenarlarda taş korkuluklar bulunmaktadır. Köprünün batı yüzünde ve orta gözün iki yanında birer kitabe vardır.

İskender Paşa Camii

Kızılcahamam’a 18 km, Kızılcahamam- Çerkeş karayoluna 2 km uzaklıkta ve Sey Deresi Vadisi’nde bulunan bir Roma hamamı harabesi üzerine yaptırılan Sey Kaplıcası’nda Eski Roma hamamına ait yapı izleri hâlâ alanda görülür. Şeyh Hasan, sahip olduğu mülkleri bu Kaplıca’nın bakımı için vakfeder ve gelenlere hizmet etmek için bir zaviye inşa eder. İskender Paşa Camii, Şeyh Hasan’ın yaptırdığı zaviyenin ve Sey Kaplıcası’nın bitişiğindedir. Roma Dönemi’ne ait kilise binasının yapı malzemelerinden İskender Bey tarafından yaptırılmıştır. Cem Sultan’a karşı Ankara Kalesi’ni savunan İskender Bey’e, Sey Kaplıcası vakıf mülk olarak ihsan edilmiştir.

İğmir Mağaraları

Kızılcahamam’a 25 km, Pazar kasabasına 4 km mesafede olan İğmir köyünde yerleşme ve sığınma amaçlı yapılmış çok sayıda mağara bulunmaktadır. İğmir köyü girişinde ve içinde bulunan uzun ve dar tünelleri olan mağaralar hakkında henüz araştırma yapılmamıştır.