Genel Bakış
Kentin eski yerleşim bölgelerinde, özellikle de iç kale kısmında görülen konutlara Ankara evleri denmektedir. Sayılı örnekleri 17., 18. ve 19. yüzyıllardan kalmış olan Ankara evleri daha çok ahşap ve kerpiçle yapılmış, çoğunlukla iki katlı yapılardır. Alt avlusunda hizmetlilerin odaları, birinci katta ev sahibinin oturduğu odalar bulunur. Genellikle evin dışında ve bir yanı açık merdivenden, “seyregâh” ya da “seyrengâh” olarak adlandırılan sütunlu, dört bir yanı açık, üstü kapalı bir taraçaya çıkılır. Odalar sokağa seyregâh ve pencerelerle açılırlar. Konuk, toplantı ve yatak odaları ikinci katta yer alır. Evlerin tavanlarında, tavan göbeklerinde, kapılarda ve diğer bölümlerinde geometrik, rumi ve hatai motifli süslemeler görülür. Günümüzde bazı evler turistik amaçlı olarak kullanılmaktadır. Ankara evi örnekleri yoğun olarak Altındağ ilçesi Hamamönü semtinde bulunmaktadır. Ayaş, Nallıhan, Güdül ve Beypazarı’nda da geleneksel evler bulunmaktadır. Ayaş’ta, vadi tabanındaki çarşı alanının çevresinde ve kuzeyde vadi yamaçlarında organik bir dokuda yoğunlaşan Ayaş evleri mimari özellikleri açısından geleneksel Türk evlerinin tipik özelliklerini taşır. Genellikle iki katlı ve yarı kâgir, yarı ahşap olan evlerin zemin katında ahır, kiler ve büyük evlerde hizmetkâr odası gibi mekânlar bulunur. Asıl yaşama alanı olan üst katlarda sofa etrafına konumlanan iki veya üç odanın yanı sıra mutfak ve tuvalet-banyo gibi mekânlar bulunmaktadır. Bütün mekânların üstü ahşap tavanla örtülüdür. Dış cephede, cumba adı verilen çıkmalar ve ahşap kafesli pencereler görülür. Güdül ilçesinin kent merkezinde belirlenen kentsel sit alanında günümüze kadar ayakta kalabilen tarihî evler geleneksel Türk evlerinin özelliklerini taşımaktadır. Beypazarı ilçesinin dik yamaçlar ve vadilere kurulmuş olan eski kesimi, çarşı ve geleneksel konutlardan oluşan karakteristik dokusuyla, doğal peyzaj özellikleriyle tarihî ve görsel zenginliği olan bir yerleşim alanıdır. Beypazarı’nda 100 yıllık geçmişi olan evler, Osmanlı ve geleneksel Türk evlerinin tipik özelliklerini taşır. Cumbalı veya üstünde “kuşkana” olarak adlandırılan bir çatı katı olan iki veya üç katlı yapılardır. Temel duvarları taş, üst kısımları ahşaptan yapılmış olup, dıştan sıvalı evler kiremit çatıyla kapatılmıştır. Yapıların zemin katı hizmetkâr bölümü, kiler gibi mekânlardan oluşur. Üst katlarda dikdörtgen veya kare planlı sofa etrafında odalar, mutfak ve banyo yer alır.