Genel Bakış
Roma Hamamı, Ulus Meydanı’ndan Yıldırım Beyazıt Meydanı’na uzanan Çankırı Caddesi üzerinde konumlanmaktadır. Bölge günümüzde, “ören yeri ve açık hava müzesi” niteliğiyle ziyaret edilebilen, Ankara’nın en önemli Roma dönemi arkeolojik alanlarından biri olarak korunmaktadır. Hamam, spor salonu (palaestra/gymnasium) ve hamam yapısı olmak üzere iki ana bölümden oluşur. Spor salonu, dört yanı revaklarla (sütunlu galerilerle) çevrili, kareye yakın planlı geniş ve anıtsal bir alandan meydana gelmektedir. Soğukluk (frigidarium), ılıklık (tepidarium) ve sıcaklık (caldarium) bölümleri, spor salonuna tek bir kütle hâlinde bütüncül bir bağlantıyla bağlanmıştır. Yapı kompleksi; avlular, ocak ve ısıtma sisteminin merkezi olan külhan (hypocaust/külhan), su depoları, servis alanları ve işlik birimleriyle birlikte planlanarak anıtsal bir kamu yapısı bütününe dönüştürülmüştür. Hamamın günümüze ulaşan ve ziyaretçiler tarafından görülebilen başlıca kalıntıları, alttaki ısıtma katları (hypocaust sistemi) ve servis bölümleridir. Kazılarda ele geçirilen sikkeler, Farsça dâhil farklı dillerdeki yazıt parçaları, kabartmalar ve Korint başlıkları gibi mimari buluntular, hamamın İmparator Caracalla döneminde (MS 211–217) inşa edildiğini göstermektedir. Ayrıca hamamın Bizans İmparatorluğu çağında onarım görerek kullanılmaya devam ettiği de arkeolojik verilerle doğrulanmıştır. 2020 sonrası yapılan koruma ve kısmi restorasyon çalışmaları sayesinde alan, ziyaretçiler için daha güvenli ve okunabilir bir ören yeri deneyimi sunar hâle getirilmiştir. Hamamın spor salonu bölümünde ise Roma devri Ankarası’ndan (Ancyra) toplanmış yazıtların sergilendiği, epigrafik açıdan zengin bir açık hava koleksiyonu günümüzde de görülebilmektedir. Alan, Ulus aksı üzerindeki kültür rotalarının odak noktalarından biridir ve yaya dolaşımına entegre edilmiş durumdadır.