Genel Bakış
Gölbaşı sevgi çiçeği veya bilimsel adıyla Centaurea tchihatcheffii; Asteraceae (Papatyagiller) familyasının Centaurea (Peygamberçiçeği) cinsine bağlı ve Türkiye’ye ait endemik olan bir türdür. Dünya’da sadece Ankara’nın Gölbaşı ilçesinde yetişen ve Dünya Doğayı Koruma Birliği (IUCN) kriterlerine göre nesli tehlike altında olan Gölbaşı sevgi çiçeği adını Hipokrat tarafından ortaya atılan ve mitolojik bir yaratık olan Centaur’dan almıştır. Tek yıllık otsu bir bitki olan çiçek; mor, kırmızı ve pembe renklere sahiptir. IUCN ve Bern Sözleşmesi’ne (Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarının Korunması Sözleşmesi) göre “Kesin Korunan Bitki Türü” listesinde yer almaktadır. Halk arasında Kırmızı peygamber çiçeği, Yanardöner ve Gelin düğmesi adlarıyla da anılmaktadır. Bitkinin çiçeklenme dönemi, nisan ayının son haftasından başlayıp, temmuz ayının ilk haftasına kadar devam etmektedir. Geriye kalan 9 aylık süreyi tohum evresinde geçirmektedir. Çiçeğin kökü 4 ile 21 santimetre uzunluğunda ve kazık kök yapısındadır. Bitki, ince uzun yan dallara sahip olup bitkinin gövdesi 4 ile 50 santimetre boyundadır. Söylenceye göre, birbirini çok seven ama kavuşmaları mümkün olmayan iki gencin durumuna içlenen Gölbaşı sevgi çiçeği değişik renkleriyle bize bu ümitsiz aşkı anlatır. Yanardöner çiçeği, yapraklarının ondüleli oluşu, ışığı yansıtma özelliği ile diğer Centaurea türlerinde görülmeyen bazı eşsiz özelliklere sahiptir. Gençken parlak kırmızı çiçeklere sahipken olgunluk döneminde çiçekleri solarak açık pembeye dönmektedir. Bitki, daha çok Mogan Gölü’nün doğu yakasında yetişir. Çiçeklerin bilinçsiz toplanması, tarım ilaçlarının öldürücü etkisine maruz kalması, ağaçlandırma ve inşaat faaliyetleri bu türü tehdit eden etkenlerdir. Koruma altına alınan bitki, Gölbaşı ilçesindeki özel koruma alanlarında yetiştirilmektedir. Ayrıca Çevre ve Şehircilik Bakanlığı bünyesinde de Gölbaşı ÖÇKB Sevgi Çiçeği Koruma ve İzleme Projesi çerçevesinde bu çiçek türü korunmaktadır.